Taqbaylit Français English
   
Text Size
Dzayer: USA:

Nadi deg wesmel

Amezruy

Amennuɣ n tameṭṭut taqbaylit

Taqbaylit - Amezruy

AMENNUΓ N TMEṬṬUT TAQBAYLIT

Tameṭṭut taqbaylit teṭṭef amḍiq d agejdan di tmetti tazzayrit. Fell-as i yebna wexxam, mebla nettat ur yezmir ara wemdan ad yidir, ur yezmir ara ad yaweḍ γer lebγi-s neγ γer yeswi-s. Telha-d s leqdic n wexxam d win n lexla

Tameṭṭut taqbaylit d nettat i d llsas, d nettat i d ajgu alemmas n wexxam, mebla nettat axxam ad yeγli, ad yedrem akken s yenna umedyaz ameqran n ccna n teqbaylit Sliman Σazem « A taqbaylit a tigejdit a tin i γef yebna wexxam » . Ihi ma nmuqel γer deffir, ad neg tamawt γef wussan iεeddan d akken tameṭṭut taqbaylit ur tesεi ara azref akken i t-yesεa urgaz . Di tmurt-nneγ izerfan n tmeṭṭut ttwarekḍen, bγan ad rbun amkan n tmeṭṭut di tmurt, bγan ad mḥun ula d later-is. Γas akken tettwaḥqer teṣber, tessusem, γas akken yeččur wul-is, aṭas i iεebba uγilif tezwar laεqel γer zdat-s akken yeqqar yenzi « kra n win iεetben yettγellit tagara » .
Lbaṭel yeḍran d tmeṭṭut taqbaylit dayen ur iqebbel laεqel, ula d lmal tagugamt mi ara d-yas wass a sen-d-yeḍru wayen akk d-yeḍran i tmeṭṭut a d-yehder, a d-yenṭeq deg wurrif .
Tameṭṭut taqbaylit asmi i twala yettwečč umur-is, rran fell-as ddel, sseγlin-d fell-as lbaṭel ur iqebbel laεqel, yeṭṭerḍeq-d wul-is deg wurfan, tekker-d mgal lbaṭel, tugi ddel, tugi tuqna s leqyud, tugi asrusu uqerru, tebγa ad tezdi lqed-is, tebγa ad yekkes wagu i iγum yṭṭij γef wallen-is, tebγa ad ifak fell-as yiḍ, tebγa ad tifsus fell-as taεkemt akk d tudert , tebγa a d-binen izerfan-is am wid n wergaz tebγa ad yali fell-as wass, tebγa ad yekkes fell-as laẓ d fad, tebγa ad ğğuğgen wussan-is ad tecbu tilawin n umaḍal .
Ma yella zik tetteddu εeryan, tura yewweḍ-d wass anda ara teṣṣer iman-is, anda ara ters taqendurt, ma yella zik tedda ḥafi, tura yewweḍ-d lawan anda ara ters tirkasin. Yewweḍ-d wass anda tameṭṭut taqbaylit tecba tilawin iteddun deg webrid n tneflit d usnerni d tuẓin γer zdat . Ayagi iban-aγ-d di tukkra-nsent γer weslali n tdukliwin yettnaγen γef yizerfan n tmeṭṭut, amedya taddukla « YESSI-S N FAḌMA N SUMER », tadukla n « RACHDA » … d waṭas nniḍen .

 

Taqbaylit , niɣ Tazwawt

Taqbaylit - Amezruy

Taqbaylit , niɣ Tazwawt d tutlayt i tt‑meslayen Iqbayliyen. Taqbaylit tett‑ikki deg tutlayin timaziɣin. Ma ɣas tutlayt tamaziɣt, zik, tettwaru s isekkilen n tifinaɣ akken tett‑w'aru tmaceɣt ar ass-a, tamaziɣt tazwawt neɣ taqbaylit tett‑w'aru nettat s isekkilen ilatiniyen. Adlis amenzu i d-yeffɣen s teqbaylit d win yura Adolphe Hanoteau ɣef tuɣac n ğerğer (1867); deffir-es d Auguste Mouliéras i yuran sin yidlisen af tmucuha n Tmurt n leqbayel (1891, 1893-95), ak d Bulifa i yuran taktabt ɣef isefra n Si Muhend (1904). Imir-en, uran Ifransiwen kra n yedlisen ɣef tmucuha d isefra n Iqbayliyen.

Ɣer ugar: Taqbaylit , niɣ Tazwawt

 

Amezruy n Tefsut n Yimazighen : D acu yedran ?

Taqbaylit - Amezruy

[Tafsut n 1980 deg Tmurt n Leqbayel d tin ay ikecmen deg umezruy (ttarix) n tmaziγt d win n Ldzayer akk-n ma tella. Deg wussan-nni, ḍrant aṭas n tγawsiwin s tγawla, d tid ay yuraren dduṛ d ameqran deg tikli i lmend n westeεṛef s tmaziγt deg tmurt-is. Yelha ma nessawel-d γef way-n yeḍran deg Tefsut-nni akk-n ad nefhem xir tidyanin-a. Aḍris-a ay d-nuwey d tukkist (extrait) seg "Weγmis n Tedyanin n Tmurt n Leqbayel" ay yura Rachid Chaker deg tallit-nni u yeffeγ-d deg tesγunt (revue) n "Les Temps Modernes" (uṭṭunen 432-433, Yunyuz-Γuct 1982), akk d tesγunt Tafsut.]

Ɣer ugar: Amezruy n Tefsut n Yimazighen : D acu yedran ?

   

Imenghi n Yugurten

Taqbaylit - Amezruy

Snat n tiɣawsiwin i d-iyi yessawḍen ad aruɣ ɣef imenɣi yeḍran ger wegdud aṛumi akk d Yugurten, agellid n Imaziɣen.

Tamezwarut : imenɣi agi yusa-d isaɛb, deg‑s rbeḥ deg‑s axessaṛ. Tis snat : d tikelt tamezwarut i d-yerfed yiwen afus-is ad yerr i wjujru n win yetekkan yezmer.

Ɣer ugar: Imenghi n Yugurten

   

Amezruy

Amennuɣ n tameṭṭut taqbaylit

AMENNUΓ N TMEṬṬUT TAQBAYLITTameṭṭut taqbaylit teṭṭef amḍiq d agejdan di tmetti tazzayrit. Fell-as i yebna wexxam, mebla nettat ur yezmir ara wemdan ad yidir, ur yezmir ara ad yaweḍ γer lebγi-s neγ γer yeswi-s. Telha-d s leqdic n wexxam d win n lexla Tameṭṭut taqbaylit d nettat...

Read More...
Taqbaylit , niɣ Tazwawt

Taqbaylit , niɣ Tazwawt d tutlayt i tt‑meslayen Iqbayliyen. Taqbaylit tett‑ikki deg tutlayin timaziɣin. Ma ɣas tutlayt tamaziɣt, zik, tettwaru s isekkilen n tifinaɣ akken tett‑w'aru tmaceɣt ar ass-a, tamaziɣt tazwawt neɣ taqbaylit tett‑w'aru nettat s isekkilen ilatiniyen. Adlis amenzu...

Read More...
Amezruy n Tefsut n Yimazighen : D acu yedran ?

[Tafsut n 1980 deg Tmurt n Leqbayel d tin ay ikecmen deg umezruy (ttarix) n tmaziγt d win n Ldzayer akk-n ma tella. Deg wussan-nni, ḍrant aṭas n tγawsiwin s tγawla, d tid ay yuraren dduṛ d ameqran deg tikli i lmend n westeεṛef s tmaziγt deg tmurt-is. Yelha ma nessawel-d γef way-n yeḍran...

Read More...

Buddet Radionumydia

Takarikaturt tanegarut s-ɣur S. Chabane

Talɣa n unekcum